πείραμα του Milgram μιλγκραμ

Το 1961, ο Stanley Milgram, ψυχολόγος στο πρωτοπόρο Πανεπιστήμιο του Yale στις Ηνωμένες Πολιτείες, διενήργησε ένα άκρως ενδιαφέρον πείραμα επάνω στην Ψυχολογία της Συμπεριφοράς. Στόχος του πειράματος ήταν να διαπιστωθεί εάν είναι πιθανόν συνηθισμένοι, καθημερινοί άνθρωποι να διαπράξουν αποτρόπαιες πράξεις εάν τους ζητηθεί επίμονα ή εάν έτσι τους έχουν ορίσει να κάνουν. Εκ πρώτης όψεως οι περισσότεροι από εμάς μάλλον θα απαντήσουμε πως δεν υπάρχει περίπτωση να συμβεί αυτό. Ωστόσο, το πείραμα του Milgram έρχεται να μας διαψεύσει.

Ας δούμε λοιπόν το πείραμα του Milgram αναλυτικά. Μέσω αγγελίας σε μια εφημερίδα κλήθηκαν ορισμένοι άνδρες να συμμετάσχουν σε ένα επιστημονικό πείραμα και μάλιστα προσφερόταν και χρηματική αμοιβή για τη συμμετοχή τους. Οι άνδρες που εμφανίστηκαν κλήθηκαν να επιλέξουν στην τύχη εάν θα είχαν το ρόλο του εκπαιδευτή ή του εκπαιδευόμενου στο πείραμα. Όμως, οι θέσεις ήταν προκαθορισμένες και ο κάθε συμμετέχων έπαιρνε τη θέση του εκπαιδευτή. Στη θέση του εκπαιδευόμενου έμπαινε ένας συνεργάτης του Milgram, με οδηγίες για το πώς θα αντιδρούσε. 

πείραμα του Milgram μιλγκραμ

Στη συνέχεια, ο εκπαιδευτής κλήθηκε να ακολουθήσει μια σαφώς ορισμένη διαδικασία. Ο εκπαιδευόμενος έπρεπε να απαντήσει σε κάποιες ερωτήσεις. Εάν απαντούσε σωστά, θα συνέχιζε κανονικά. Εάν όμως απαντούσε λανθασμένα, ο εκπαιδευτής έπρεπε να πατήσει το κουμπί μιας συσκευής που βρισκόταν μπροστά του και η οποία ήταν συνδεδεμένη με  ηλεκτρόδια, που ήταν τοποθετημένα στο σώμα του εκπαιδευόμενου και να του κάνει ηλεκτροσόκ. Κάθε φορά μάλιστα που άκουγε κάτι λάθος ο εκπαιδευτής έπρεπε να αυξήσει τα βολτ που θα στέλνονταν στον εκπαιδευόμενο.

Εάν ο εκπαιδευτής εξέφραζε κάποια δυσαρέσκεια ή ακόμη και άρνηση σε σχέση με το ηλεκτροσόκ, τότε οι επιστήμονες τού υπενθύμιζαν πως το πείραμα έπρεπε να συνεχιστεί και πως επί της ουσίας δεν υπήρχε άλλη επιλογή.

Θέλετε να μάθετε πόσοι χορήγησαν μέχρι και θανατηφόρο ηλεκτροσόκ 450 βολτ κάτω από αυτές τις εντολές; Οι 2 στους 3 συμμετέχοντες! Όλοι, δε, οι εκπαιδευτές χορήγησαν σχετικά εύκολα μέχρι και 300 βολτ σε έναν συνάνθρωπό τους, μόνο και μόνο επειδή ακολουθούσαν εντολές. Μήπως αυτό θα έπρεπε να μας βάλει σε σκέψεις σχετικά με την ελεύθερη βούληση και τη δύναμη της υπακοής; 

 

 

Πηγή:   http://www.simplypsychology.org/milgram.html

Φωτογραφίες: boingboing.net, aeon.co