Υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα παιδιά με δυσκολίες ανάμεσα μας, γι’ αυτό ας δείξουμε την κατανόηση μας και όχι την αποστροφή μας.

Βρεθήκαμε στο κέντρο Σύναψις και ο ψυχολόγος Γιάννης Μπούγος με τη λογοθεραπεύτρια Άννα Μιχαήλ, ειδικοί εκπαιδευτές στον αυτισμό, μας παραχώρησαν μια συνέντευξη, που σκοπό έχει να ενημερώσει, να βοηθήσει και να δώσει ελπίδα στις οικογένειες, που έχουν παιδιά με δυσκολίες.

Καταρχάς πείτε μας λίγα λόγια για το πρόγραμμα που ακολουθείτε.

Το πρόγραμμα, που ακολουθούμε, αφορά ουσιαστικά δυο σκέλη παρέμβασης:

  • Τις πρωινές ώρες τα κέντρα λειτουργούν σαν δομές – κέντρα ημέρας για παιδιά με Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές – Αυτισμό. Τα παιδιά αυτά παρακολουθούνται καθημερινά επί 5 ώρες και υλοποιείται εντατική και εξατομικευμένη παρέμβαση. Ένας θεραπευτής αντιστοιχεί στο κάθε παιδί αποκλειστικά.
  • Τις ατομικές απογευματινές συνεδρίες, αλλά και την πρωτοποριακή παρέμβαση της συγκρότησης πολυπληθών ομάδων παιχνιδιού και εκπαίδευσης κοινωνικών δεξιότητων. Απώτερος σκοπός μας είναι τα παιδιά να βρεθούν στο φυσικό τους περιβάλλον που είναι το σχολείο και να μπορούν να ανταποκριθούν στο σύνολο.

Υπάρχουν κάποιοι συγκεκριμένοι παράγοντες, που μας επηρεάζουν στο να γεννήσουμε ένα παιδί με αυτισμό;

Όχι. Όλοι μας, ανεξαιρέτως,  μπορούμε να γεννήσουμε ένα παιδί με αυτισμό και αυτό, γιατί δεν έχει να κάνει με παράγοντες, αλλά απλώς συμβαίνει. Από εκεί και πέρα, θα μπορούσαμε να πούμε πως όταν υπάρχει κληρονομικότητα μιλάμε για άτομα υψηλού κινδύνου.

Τα άτομα με αυτισμό θεραπεύονται εντελώς;

Ο αυτισμός δεν μπορεί να θεραπευτεί στο 100%, δεν μπορούμε δηλαδή να κάνουμε λόγο για ίαση, όπως ακριβώς δεν γνωρίζουμε την αιτία του. Μπορεί, όμως, να βελτιωθεί σε τέτοιο βαθμό,  που να μην στέκεται εμπόδιο και να μην αποτρέπει το άτομο στο να ζήσει μία κανονική ζωή.

Ποια είναι τα σημάδια που μαρτυρούν ότι ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια;

Βασικά οι γονείς, σε πρώτη φάση, πρέπει να απευθύνονται αποκλειστικά και μόνο σε κάποιον αναπτυξιολόγο σε Δημόσιο Φορέα, ο οποίος κρίνει εάν το παιδί χρειάζεται λογοθεραπεία, συμβουλευτική κλπ. και παραπέμπει τους γονείς σε κάποιον ειδικό αντίστοιχα.

Τώρα όσον αφορά τα σημάδια, ένα παιδί το οποίο ας πούμε είναι σε μια ηλικία 6-12 μηνών, ενδεικτικά θα πρέπει:

  • να αρχίσει να δείχνει, γιατί έτσι φαίνεται η πρώτη επικοινωνία ενός παιδιού,
  • να έχει από κοινού προσοχή π.χ. ρίχνοντας ένα αντικείμενο κάτω, θα πρέπει το παιδί να το κοιτάξει, μετά να κοιτάξει τον ενήλικα, από τον οποίο μπορεί να το ζητήσει και να ξανακοιτάξει το αντικείμενο,
  • να ανταποκρίνεται στα ερεθίσματα, που εμείς του δίνουμε, π.χ. να πάρει μία κουδουνίστρα. Όταν την κουνάμε αυτή κάνει ήχο. Έτσι, το παιδί θα πρέπει να κοιτάξει την κουδουνίστρα και για να την πάρει θα πρέπει να γυρίσει να την κοιτάξει. Επικοινωνεί, δηλαδή,  με τα μάτια. Εάν την πάρει χωρίς να μας κοιτάξει, έχουμε πρόβλημα στην επικοινωνία, γιατί δεν έχουμε ενσωμάτωση  βλεμματικής επαφής,
  • να μην έχει καθυστέρηση ομιλίας,
  • να κάνει κοινωνικό χαμόγελο,
  • να αρχίσει να αναγνωρίζει οικεία πρόσωπα,π.χ. τη μητέρα.

uniquelife

Ποιες θα μπορούσατε να πείτε ότι είναι οι δυσκολίες του συγκεκριμένου επαγγέλματος;

Είναι ένα επάγγελμα, που καθημερινά σε ματαιώνει. Αυτά, που όλοι θεωρείτε αυτονόητα, εμείς πρέπει να τα διδάξουμε. Όπως π.χ. το να μάθεις σε έναν άνθρωπο, που ενδεχομένως και να μην επικοινωνεί, να ζητήσει να πιεί νερό ή να ανεβοκατεβάζει το παντελόνι του για να πάει στην τουαλέτα. Επίσης, είναι δύσκολο το να αντιμετωπίζεις καθημερινά “το πένθος” του γονέα. Ο καθένας μας ονειρεύεται κάπως το παιδί του. Όταν λοιπόν γεννιέται ένα παιδί με αυτή τη δυσκολία, είναι σα να “θάβεις” το παιδί, που είχες φανταστεί, γιατί έρχεται μια καινούργια πραγματικότητα στη ζωή σου.

Η οικονομική ύφεση σας έχει επηρεάσει; Υπάρχουν άτομα που χρειάζονται τη βοήθεια σας, αλλά αδυνατούν να πληρώσουν και έτσι δεν έρχονται;

Σίγουρα. Στις οικογένειες με άτομα με δυσκολίες ήρθε να προστεθεί η δύσκολη κοινωνικοοιονομική συγκυρία και φυσικά αυτό λειτούργησε επιβαρυντικά. Πολλοί γονείς έμειναν άνεργοι άρα και ανασφάλιστοι και δεν μπορούν καν να εισπράξουν τα χρήματα από το ταμείο. Επειδή πάνω από όλα είναι λειτούργημα πρέπει να είσαι και άνθρωπος. Από εμάς τουλάχιστον, εάν υπάρχει όντως σοβαρή οικονομική δυσκολία, δεν υπάρχει περίπτωση να φύγει παιδί γι’ αυτόν τον λόγο. Γι’ αυτό έχουμε και μία ομάδα, που είναι διατεθειμένη ακόμα και εθελοντικά να δουλέψει, για να μη φύγει παιδί, που χρειάζεται τη βοήθεια μας. Όσο φυσικά και εμείς μπορούμε να το στηρίξουμε όλο αυτό, γιατί δεν παύει να είναι μια επιχείρηση με πολλές υποχρεώσεις και έξοδα.

Ποια η θέση της ψυχοθεραπείας στις συνεδρίες σας;

Ένας ψυχολόγος οφείλει καταρχάς, με κάποιον τρόπο να είναι συντονιστής της διεπιστημονικής ομάδας των υπόλοιπων ειδικοτήτων. Πρέπει ο ίδιος να έχει εκπαιδευτεί αντίστοιχα πριν αναλάβει αυτό το ρόλο. Είτε αυτό σημαίνει μια ειδίκευση στη συμβουλευτική γονέων, στο συντονισμό ομάδων είτε μια εκπαίδευση σε ειδικές παρεμβάσεις κ.ά. Αυτό υλοποιείται μέσω ομάδων υποστήριξης,  οι εργαζόμενοι, δηλαδή, αρκετά συχνά συναντιούνται και συζητάνε διάφορα ζητήματα, που αφορούν τη δουλειά.

Η ψυχοθεραπεία, ασχολείται κυρίως με  θέματα, που άπτονται του ψυχολογικού πεδίου και έχουν να κάνουν με την εκπαίδευση του παιδιού σε αμιγώς ψυχολογικά θέματα, για τα οποία υπάρχουν ειδικά εργαλεία και ειδικοί τρόποι διδασκαλίας, όπως:

  • το συναίσθημα,
  • τη συμπεριφορά,
  • την κοινωνικοποίηση και την ενσυναίσθηση και
  • ανώτερες γνωστικές λειτουργίες, όπως μνήμη, αντίληψη, κατανόηση κ.ά.

Υπάρχει κάτι που πρέπει να προσέχει ο γονέας όταν επιλέγει ειδικό θεραπευτή;

  • Αρχικά, να υπάρχει χημεία μεταξύ θεραπευτή και περιστατικού, γιατί δεν μπορείς να κάνεις αυτή τη δουλειά διεκπεραιωτικά ή βιοποριστικά, πρέπει να δίνεις τη ψυχή σου.
  • Θα πρέπει να επιτρέπεται στον γονέα να μπαίνει μέσα στη συνεδρία. Αυτό είναι το κυριότερο, γιατί πριν από το παιδί, εκπαιδεύεται πρώτα ο γονέας για το πώς πρέπει να του συμπεριφέρεται.
  • Τέλος, επειδή ακόμα και σε αυτό γίνεται εμπόριο, οι γονείς να εμπιστεύονται το ένστικτό τους και να επιζητούν την πρόοδο των παιδιών, έστω και αν είναι μικρή. Η κριτική να γίνεται λίγο μετά, περίπου 1-1,5 μήνα μετά, γιατί έχει να κάνει με ανθρώπινη σχέση.

Κάποιοι γονείς έχουν άρνηση στο να αποδεχτούν ότι το παιδί τους χρειάζεται βοήθεια. Τι θα τους λέγατε, ώστε να αποφασίσουν να απευθυνθούν σε εσάς;

Αναπόφευκτα οι γονείς κάνουν συγκρίσεις με άλλα παιδιά, σε πλαίσια πιο ελεύθερα, όπως σε μια παιδική χαρά. Βλέποντας λοιπόν κάποιες διαφορές του παιδιού μας με τα άλλα, είμαστε σε θέση να καταλάβουμε ότι κάτι δεν πάει καλά. Βασικά, δεν έχει να κάνει με το τι θα τους πούμε εμείς ή να τους επιβάλλουμε να δράσουν συγκεκριμένα. Είναι θέμα αυτοδιαχείρισης των γονέων, πρέπει οι ίδιοι να απαντάνε τα ερωτήματα για τα παιδιά τους και να κάνουν την αξιολόγηση μόνοι τους, ούτως ώστε από μόνοι τους να το αποφασίσουν και να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό.

Κλείνοντας, πώς επηρεάζει εσάς η πρόοδος των παιδιών;

Η πρόοδος του κάθε παιδιού για εμάς είναι ένα προσωπικό στοίχημα και η ανταμοιβή, που εισπράττουμε από αυτό, δεν συγκρίνεται με καμία άλλη υλική. Αυτό είναι συχνά και το μοναδικό κριτήριο, που επιλέγουμε τους συνεργάτες μας. Να είναι άνθρωποι, που εμπνέονται απο τη διαφορετικότητα και να μοιράζονται με μας το ίδιο πάθος για την εκπαίδευση και την ένταξη αυτών των ατόμων στην κοινωνία.

 

uniquelife