Πηνελόπη Δέλτα: Ένας Τρυφερός Κι Ευαίσθητος Άνθρωπος

Η συγγραφέας ήταν ένας ευαίσθητος άνθρωπος που είχε την ικανότητα να μετατρέπει ιστορικά γεγονότα σε γοητευτικά μυθιστορήματα.

Γεννημένη το 1874 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, η Πηνελόπη ήταν το τρίτο παιδί του Εμμανουήλ Μπενάκη (1843-1929) και της Βιργινίας Χωρέμη (1848-1928). Το τεράστιο πνευματικό υπόβαθρο της Πηνελόπης Δέλτα αποτέλεσε τη βάση του πρωτοπόρου λογοτεχνικού της έργου.

Η συγγραφέας ήταν ένας ευαίσθητος άνθρωπος που είχε την ικανότητα να μετατρέπει ιστορικά γεγονότα σε γοητευτικά μυθιστορήματα. Τα έργα της ξεχωρίζουν για το λιτό, γρήγορο και αβίαστο ύφος τους.

Το έργο

Η Πηνελόπη Δέλτα είναι ένα σημαντικό πρόσωπο της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Κατέχει, δικαίως, μία από τις πρώτες θέσεις στον εθνικο-εκπαιδευτικό τομέα της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας. Εκτός από φιλόπατρις και αυτοβιογραφούμενη, η συγγραφέας είχε και έντονες κοινωνικές ανησυχίες:

  • Το έργο της Για την πατρίδα (1909) αναφέρεται στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία·
  • Το βιβλίο Παραμύθι δίχως όνομα (1910) πραγματεύεται το κίνημα στο Γουδί στις αρχές του 20ου αιώνα·
  • Τα μυστικά του βάλτου (1937) σχετίζονται με τον Μακεδονικό Αγώνα· και
  • Η ανάγκη για ισότητα και αξιοπρέπεια των γυναικών είναι διάχυτη στα έργα της, όπως η Αλεξία στον Καιρό του Βουλγαροκτόνου (1911).

Στο σπίτι της στην Κηφισιά, που σήμερα στεγάζει τα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη και βρίσκεται κοντά στο διατηρητέο, αλλά ετοιμόρροπο πια σπίτι του Παύλου Μελά (1870-1904), δημιούργησε τα πιο γνωστά της μυθιστορήματα, κατέγραψε τα συνταρακτικότερα ιστορικά γεγονότα της εποχής και  συναντήθηκε με επιφανείς ανθρώπους της πολιτικής και του πνεύματος. Από αυτό το σπίτι έφυγε ο Ελευθέριος Βενιζέλος (1864-1936) το βράδυ της 6ης Ιουνίου 1933, όταν έγινε η εναντίον του απόπειρα δολοφονίας.

Η ζωή

Στα 21 της χρόνια, η Π. Δέλτα παντρεύεται στην Αθήνα τον επιχειρηματία Στέφανο Δέλτα (1863-1947), κατόπιν έντονων πιέσεων της οικογένειάς της και αφού πρώτα προσπάθησε ανεπιτυχώς να αυτοκτονήσει. Με τον Ίωνα Δραγούμη (1878-1920), όμως, έζησε για καιρό ένα σφοδρό έρωτα, που την οδήγησε σε δύο ακόμα απόπειρες αυτοκτονίας.

Το 1925 τα πρώτα συμπτώματα της πολιομυελίτιδας έκαναν την εμφάνιση τους. Η αρρώστια αυτή την κράτησε καθηλωμένη σε αναπηρικό καροτσάκι για τα υπόλοιπα 16 χρόνια της ζωής της. Τον Μάιο του 1941, η Πηνελόπη Δέλτα αυτοκτόνησε παίρνοντας δηλητήριο.

Επίλογος

Το τελευταίο της και μέχρι πρόσφατα άγνωστο (εκδόθηκε το 2014 από τις εκδόσεις Ερμής) μυθιστόρημα Ρωμιοπούλες (1939) καλύπτει χρονικά τα τελευταία χρόνια του 19ου αιώνα έως το 1920 και αφηγείται σε τρίτο πρόσωπο τα προσωπικά βιώματα της Π. Δέλτα και, κυρίως, τον ανεκπλήρωτο έρωτα της με τον Ι. Δραγούμη.


Σε μια επιστολή της στις 27 Ιουλίου 1906 έγραφε στον Ι. Δραγούμη «σε περιμένω πάντα, σ’ αγαπώ σαν Μήδεια […] μη με φοβηθείς, αγαπώ άγρια, μα αγαπώ με φοβερή tendresse (τρυφερότητα)».

Δεν ήταν η εισβολή των χιτλερικών στρατευμάτων στην Ελλάδα που την οδήγησαν στην αυτοκτονία. Ούτε η αρρώστια της. Ούτε ο απατηλός έρωτας. Ήταν όλα αυτά μαζί, που γονάτισαν έναν τρυφερό και ευαίσθητο άνθρωπο.

Όταν ήρθε το τέλος, αυτή η γυναίκα επέλεξε στον τάφο της στον κήπο του σπιτιού στην Κηφισιά, να χαραχτεί η λέξη «σιωπή».

 

 

       Φωτογραφία: kathimerini.gr