Λεηλασίες και καταστροφές αρχαιολογικών χώρων και μνημείων έχουν γίνει στο παρελθόν και δυστυχώς γίνονται και στο παρόν.

Την τελευταία φορά που το μνημείο της Ακρόπολης των Αθηνών υπέστη σοβαρές καταστροφές ήταν στις 26-27 Σεπτεμβρίου 1687. Η αιτία δεν ήταν η φθορά του χρόνου ή φυσικά αίτια, αλλά οι βομβαρδισμοί από τα ενετικά στρατεύματα του Φραγκίσκο Μοροζίνι (Francesco Morosini, 1619-1694).

Οι ενάλιες αρχαιότητες της χώρας λεηλατήθηκαν πολλάκις στο παρελθόν, παρά τις προσπάθειες της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων να τις διασώσει. Σε αυτή την περίπτωση, δεν υπάρχει η δικαιολογία των πολέμων ή άλλων κοινωνικών ταραχών. Απλοί αυτοδύτες, εξοπλισμένοι με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, καπηλεύονται και καταστρέφουν ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους.

Αρχαία Παλμύρα, Συρία

Κατά την αρχαιότητα η Παλμύρα, ή “Νύμφη της Ερήμου”, ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις των Φοινίκων. Η οργή των ανθρώπων κατέστρεψε μέσα σε λίγες ώρες αρχαίους ναούς, αγάλματα, νεκροπόλεις και άλλα ευρήματα σε ελληνική, ρωμαϊκή ή/και περσική τεχνοτροπία. Μαζί με την Αρχαία Παλμύρα καταστράφηκαν κι άλλοι χώροι, που ανήκουν στη λίστα με τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, όπως οι αρχαίες πόλεις της Αλέππο, της Δαμασκού και της Μπόσρα, αρχαία χωριά της βόρειας Συρίας και το Μεσαιωνικό Φρούριο Κρακ των Ιπποτών.

palmira-uniquelife

Τέμενος Σαμάρας, Ιράκ

Κάποτε ήταν το μεγαλύτερο τζαμί στον κόσμο, καθώς μπορούσε να δεχτεί περίπου 80.000 προσκυνητές. Επέζησε από πολλούς πολέμους και καταστροφές, αλλά δεν μπόρεσε να “ξεγελάσει” τα σύγχρονα όπλα. Το 2005 η τοποθεσία βομβαρδίστηκε από αντάρτες, γιατί χρησιμοποιούνταν από τα αμερικανικά στρατεύματα ως παρατηρητήριο.

great-mosque-of-samarra-in-samarra-iraq-uniquelife

Αρχαία Κυρήνη, Λιβύη

Η αρχαία πόλη της Κυρήνης θεωρείται ως η παλαιότερη και μεγαλύτερη ελληνική αποικία στην  Κυρηναϊκή. Σήμερα επιβιώνει το νεκροταφείο (Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO) της πόλης, που χρονολογείται γύρω στο 700 π.Χ. Χιλιάδες τάφοι λαξευμένοι σε βράχους και πολλές σαρκοφάγοι έχουν έρθει στο φως μετά από αρχαιολογικές ανασκαφές. Εντούτοις, έντονες οικιστικές πιέσεις τείνουν να “εξαφανίσουν” τον χώρο και να τον μετατρέψουν σε ένα ακόμη οικοδομικό τετράγωνο.

Cyrene-Libya-uniquelife

Πυραμίδα των Μάγια, Μπελίζε

Το 2013, εν μέσω εργασιών για την κατασκευή ενός δρόμου, εργάτες μιας κατασκευαστικής εταιρείας κατέστρεψαν μια από τις μεγαλύτερες πυραμίδες των Μάγια στο Μπελίζε της Λατινικής Αμερικής. Η πυραμίδα, που έγινε εν μέρει πρώτες ύλες για το τοπικό οδικό δίκτυο, χρονολογείται γύρω στο 300 π.Χ.

 

belize-Xunantunich-uniquelife

Οι “Βούδες” του Μπαμιγιάν, Αφγανιστάν

Στο Μπαμιγιάν του Αφγανιστάν υπήρχαν δύο τεράστια αγάλματα του Βούδα, λαξευμένα στο βράχο. Τα αγάλματα είχαν ύψος 53 και 35 μέτρα αντίστοιχα και είχαν επιβιώσει για περίπου 1.500 χρόνια. Το 2001 οι Ταλιμπάν αποφάσισαν πως ο βουδισμός δεν έχει πια θέση στις περιοχές κυριαρχίας τους και ανατίναξαν τα αγάλματα με δυναμίτη.

Ο τάφος του Μέγα Αλέξανδρου στην Αλεξάνδρεια, Αίγυπτος

Ο τάφος του μεγάλου στρατηλάτη αποτελεί το “Άγιο Δισκοπότηρο” της αρχαιολογίας. Κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται. Οι περισσότερες θεωρίες υποδεικνύουν την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Αν ισχύουν αυτές οι θεωρίες –ανεξάρτητα αν το σώμα του Μακεδόνα βασιλιά κάποια στιγμή μεταφέρθηκε αλλού– υπάρχουν αρκετοί αρχαιολόγοι που υποστηρίζουν πως είτε η τοποθεσία βρίσκεται πια κάτω από το νερό, εξαιτίας των προσχώσεων, ή είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί. Κι αυτό γιατί δεν θα πρέπει να ξεχνάμε τις λεηλασίες των Χριστιανών, που ισοπέδωσαν το περίφημο Μαυσωλείο, τη Βιβλιοθήκη και το Σεράπειον της Αλεξάνδρειας.

alexander-the-great-uniquelife

Μία από τις παράπλευρες απώλειες του συνεχιζόμενου πολέμου στη Συρία είναι και η καταστροφή του αρχαιολογικού χώρου της Παλμύρας. Περίπου 2000 χρόνια ιστορίας και πολιτισμού χάθηκαν σε μια στιγμή. Σίγουρα, δεν είναι το μοναδικό γεγονός που έχει καταγραφεί στην ιστορία του κόσμου. Παρόμοιες λεηλασίες και καταστροφές αρχαιολογικών χώρων και μνημείων έχουν γίνει και στο παρελθόν. Να ευχηθούμε να είναι το τελευταίο, σίγουρα πάλι θα ακουστεί σαν κλισέ.

 

 

Φωτογραφίες: beautifulmosque.com, ethnos.gr, tovima.gr, en.wikipedia.org, palmbeachdailynews.com, thetoc.gr