Η 18η Απριλίου έχει οριστεί από την Unesco ως Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η πρόταση αρχικά τέθηκε σε ένα συνέδριο στην Τυνησία το 1982 και επισήμως υιοθετήθηκε στη γενική συνέλευση του οργανισμού τον Νοέμβριο του 1983.

Κύριος στόχος αυτής της κίνησης είναι η ευαισθητοποίηση και η επαγρύπνηση του κόσμου για τη διατήρηση και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσα από μία σειρά δράσεων για τη γνωριμία και την καλλιέργεια, σε σχέση με τον υλικό και άυλο πολιτιστικό πλούτο κάθε χώρας. Μάλιστα, σε μία εποχή όπως η δική μας, που η ανθρωπότητα παρακολουθεί άναυδη να καταστρέφονται σπουδαιότατα μνημεία στη Μέση Ανατολή από σκοταδιστές εξτρεμιστές, η ανάγκη δραστηριοποίησης για τα πολιτιστικά κοιτάσματα φαντάζει πιο επίκαιρη από ποτέ.

Απτή πολιτιστική κληρονομιά αποτελούν έργα τέχνης, αρχιτεκτονήματα, αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία, προϊόντα λαϊκής τέχνης κ.ά.  Η πολιτιστική διαχείριση παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη, διατήρηση και παγκόσμια προβολή του πολιτισμικού πλούτου. Πρέπει να τονιστεί, βέβαια, ότι σε μία χώρα όπως η Ελλάδα, υπάρχουν ελλείψεις τεχνογνωσίας και προσωπικού σε έναν τόσο νευραλγικό τομέα όπως αυτός της πολιτιστικής πολιτικής, ζήτημα που επιβάλλεται κάποια στιγμή να ληφθεί υπόψη από τους ιθύνοντες. Κλάδοι της συντήρησης είναι η Μουσειολογία, η Αρχειακή Επιστήμη, η Συντήρηση/Αποκατάσταση και η Ψηφιακή Τεκμηρίωση.

Βεβαίως υπάρχει και ένας άλλος τύπος κληρονομιάς, ο «άυλος» πολιτισμός, που αφορά έθιμα, προφορικές παραδόσεις, πνευματικά-αισθητικά στοιχεία, γλώσσα κ.ά. Κλάδοι όπως η Λαογραφία, η Γλώσσα και η προφορική ιστορία, προσπίπτουν στην κατηγορία της άυλης κληρονομιάς.

Όσον αφορά τα ελληνικά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, που εντάσσονται στη λίστα της Unesco, είναι:

Ο Ναός του Επικούρειου Απόλλωνα στις Βάσσες Μεσσηνίας. Το πρώτο μνημείο που εντάχθηκε στη λίστα, το 1986. Σήμερα, βρίσκεται προστατευμένο με ειδικό κάλυπτρο, αφού οι φθορές αποτελούν κίνδυνο για τη διατήρησή του.

Ο Αρχαιολογικός χώρος της Ακρόπολης στην Αθήνα (1987)

Ο Αρχαιολογικός χώρος των Δελφών (1987)

Το Άγιο Όρος (1988)

Το Ασκληπιείο Επιδαύρου (1988)

Η Παλιά πόλη της Ρόδου (1988)

Τα Μετέωρα (1988)

Τα Βυζαντινά Μνημεία Θεσσαλονίκης (1988)

Ο Μυστράς Λακωνίας (1989)

Η Ολυμπία (1989)

Ο Αρχαιολογικός χώρος της Δήλου (1990)

Οι Μονές Δαφνίου, Χίου, Όσιου Λουκά (1990)

Το Ηραίο Σάμου (1992)

Η Βεργίνα (1996)

Οι Μυκήνες και η Τίρυνθα (1999)

Η Πάτμος (Χώρα, Μονή Αγ.Ιωάννου, Σπηλιά Αποκάλυψης) (1999)

Η Παλιά πόλη της Κέρκυρας (2007)

Κατά καιρούς έχουν υπάρξει αρκετές προτάσεις για νέες καταχωρήσεις στη λίστα. Ανεξάρτητα όμως από την Unesco, πρέπει πρωτίστως εμείς οι ίδιοι να αγαπήσουμε, να προστατεύσουμε και να μάθουμε από την πολιτιστική μας κληρονομιά.

 

 

Πηγές: Εγκυκλοπαίδεια Παπυράκι, visitgreece.gr, Περιοδικό Icom

Φωτογραφία: trikalaview.gr