Overton Window: Η Λεπτή Γραμμή Ανάμεσα Στη Συνωμοσία Και Στα Γεγονότα

Δύο παράθυρα και ένα βιβλίο.

Το “Παράθυρο Όβερτον” είναι ένα φαινόμενο γνωστό στους πολιτικούς επιστήμονες και τους κοινωνιολόγους.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ο J. Overton (1960-2003) ανέπτυξε μία θεωρία, σύμφωνα με την οποία για οποιοδήποτε πολιτικό ζήτημα υπάρχει μια σειρά από κοινωνικά αποδεκτές θέσεις. Γιατί θεωρούνται πολιτικώς ορθές αυτές οι θέσεις; Εδώ επικρατεί η λογική του “έξω απ’ το μαντρί σε τρώει ο λύκος”. Όποιοι βρίσκονται εκτός πλαισίου θεωρούνται περιθωριακοί. Ως εκ τούτου, η κοινωνία “οδηγείται” στην αποδοχή πολιτικών, που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απαράδεκτες. Έτσι, είναι πιθανόν οι σημερινοί ριζοσπάστες να είναι οι αυριανοί μετριοπαθείς. Και πώς περνάει το μήνυμα στην κοινωνία; Με μια σειρά από μεθοδικά βήματα, όπως η απομυθοποίηση των “ταμπού”, η επιστημονική χειραγώγηση και κατόπιν τεκμηρίωση του ζητήματος. Επιπλέον, τα ΜΜΕ και οι κάθε λογής εμπειρογνώμονες με συνέπεια υπερ-πληροφορούν τις μάζες, δίνοντάς τους τροφή για σκέψη, η οποία πολλές φορές καταπίνεται αμάσητη.

andrewlainton.wordpress.com

Το δεύτερο παράθυρο είναι αυτό του “κόσμου”.

Ενός κόσμου που αρχίζει να αναγνωρίζει πως ό,τι πλασάρεται μαζικά δεν είναι απαραίτητα αληθινό αλλά και που δύσκολα ακούει “αιρετικές” απόψεις. Μιας κοινωνίας που συνεχίζει να ονειρεύεται, αλλά και δυσκολεύεται με τα αδιέξοδα, που η ίδια δημιούργησε. Όλων αυτών που ωριμάζουν και παλεύουν τον ατομικισμό, αλλά ακόμα δεν κάνουν εύκολα δεύτερες σκέψεις σχετικά με την προσωπική τους ευθύνη για ό,τι τους συμβαίνει.

 “Παράθυρο Όβερτον” είναι και ο τίτλος ενός βιβλίου.

Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα ψυχαγωγεί, διαφωτίζει και παρουσιάζει με απλό τρόπο τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στη συνωμοσία και στα γεγονότα. Για να αλλάξουν τα πράγματα πρέπει να αλλάξει το θέμα συζήτησης, και για να γίνει αυτό πρέπει να μετακινηθεί το πλαίσιο του παραθύρου. Το θέμα είναι αν η μετακίνηση αυτή γίνεται από αυτούς που διαμορφώνουν πολιτικές ή εξαιτίας ορισμένων κοινωνικών πιέσεων.

Ανθρώπινα δικαιώματα και τρομολαγνεία, αθεϊσμός και θρησκοληψία, κοινωνική σταθερότητα και πολιτικές λιτότητας, για παράδειγμα. Ορισμένες θέσεις επιβλήθηκαν από πολιτικά κλιμάκια. Κάποιες άλλες δείχνουν ότι οι προοδευτικές αλλαγές συνήθως προωθούνται από εκείνους τους λίγους που αντιμετώπισαν την περιφρόνηση, την κατακραυγή, ακόμη, και τη βία στην προσπάθεια να ωθήσουν την πλειοψηφία να επαναπροσδιορίσει τις αξίες της.

 

Φωτογραφίες: sense.mywebcommunity.org, andrewlainton.wordpress.com