Ζούμε σε μια εποχή απόλυτα οπτικοκεντρική – τηλεοράσεις, υπολογιστές, κινητά, κουλτούρα της εικόνας – όμως πολύ συχνά μας «γελούν τα μάτια μας».

Γιατί η όραση δεν λειτουργεί σαν φωτογραφική μηχανή, όπως πολύ συχνά πιστεύουμε, αλλά σαν σκάνερ, το οποίο στέλνει στον εγκέφαλο, όσες πληροφορίες είναι απαραίτητες, ώστε αυτός να συνθέσει την εικόνα που βλέπουμε. Η σύνθεση της εικόνας, η συμπλήρωση, γίνεται καθώς ο εγκέφαλος κάνει συσχετισμούς με όσα ήδη γνωρίζει, όπως για παράδειγμα τη συμπεριφορά του φωτός, τα περιφερειακά αντικείμενα, την τρισδιάστατη υπόσταση των αντικειμένων και την προοπτική. Και εκεί είναι που βρίσκουν χώρο οι οφθαλμαπάτες να τρυπώσουν, δίνοντας υλικό σε μάγους, ζωγράφους, επιστήμονες και καλλιτέχνες να παίξουν με το μυαλό μας.

Έτσι, οι περισσότερες οφθαλμαπάτες δεν αποτελούν ένα στιγμιαίο λάθος, αλλά μια επαναλαμβανόμενη συνθήκη, η οποία μας υποδεικνύει τον τρόπο, με τον οποίο ο ανθρώπινος εγκέφαλος εξελίχθηκε, προστατεύοντας τους προϊστορικούς εαυτούς μας από κινδύνους.

Οι βασικότερες οφθαλμαπάτες αφορούν:

1.Γεωμετρικά σχήματα

Με τον ακριβώς αντίθετο τρόπο από τους κυρτούς κίονες του Παρθενώνα που μοιάζουν παράλληλοι, δύο παράλληλες γραμμές μπορεί να φαίνονται ότι αποκλίνουν.

ofthalmapati 12.Χρώματα

Πρώτος ο Γαλλιλαίος αντιλήφθηκε, παρατηρώντας την Αφροδίτη, ότι ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τα χρώματα πιο έντονα σε σκούρο περιβάλλον και πιο ανοιχτά σε φωτεινό περιβάλλον, ιδιαίτερα αν ο εγκέφαλος θεωρήσει ότι στο σημείο υπάρχει σκιά.

ofthalmapati 7a.jpg.html

ofthalmapati 7b

3.Περιστρεφόμενα σχήματα και σχήματα που χάνονται

Η περιφερειακή όραση είναι ο μηχανισμός, που μας επιτρέπει να έχουμε αντίληψη του περιβάλλοντος χώρου, ενώ εστιάζουμε σε ένα σημείο. Χάρη σε αυτόν τον εκπληκτικό μηχανισμό προκύπτουν τα περιστρεφόμενα σχήματα, που σταματούν να περιστρέφονται σε όποιο σημείο εστιάσεις, και τα σχήματα που χάνονται, ενώ εστιάζεις στο κέντρο.

ofthalmapati 11ofthalmapati 8

4.Οφθαλμαπάτες 3D

Εδώ ο εγκέφαλος θεωρεί αυτονόητο ότι όλα τα σχήματα έχουν τρείς διαστάσεις. Σε αυτό βασίζονται πολλοί καλλιτέχνες του δρόμου, που ζωγραφίζουν τα πεζοδρόμια με απίστευτα αποτελέσματα.

5.Αδύνατα σχήματα

Συνδυάζοντας τα παραπάνω, πάμπολλοι καλλιτέχνες, με εξέχοντα τον M.C. Esher, δημιούργησαν αδύνατα για τον φυσικό κόσμο περιβάλλοντα.

LW399-MC-Escher-Convex-and-Concave-19551

Καινούριες οφθαλμαπάτες δημιουργούνται κάθε χρόνο, όχι μόνο μέσα σε εργαστήρια, αλλά και στα πλαίσια του διαγωνισμού «Best Illusion of the Year», όπου καθένας μπορεί να στείλει τη δική του οφθαλμαπάτη.  Για έμπνευση παρακολουθήστε το παρακάτω βίντεο που συνδυάζει τεχνικές.

 

 

Πηγές: ted.com, tovima.gr, optometria.gr

Φωτογραφίες:en.wikipedia.org, wallpaper-kid.com, mcescher.com