Η ακριβής ημερομηνία γέννησης του Μιγκέλ Θερβάντες αμφισβητείται. Ο Ισπανός συγγραφέας γεννήθηκε στην Αλκαλά ντε Ενάρες μάλλον στις 29.9.1547. Εκείνο που είναι σίγουρα γνωστό είναι πως σαν σήμερα συμπληρώνονται 400 χρόνια (22.4.1616) από τη στιγμή που ο Θερβάντες πήρε τη θέση του στο πάνθεον των μεγάλων συγγραφέων όλων των εποχών.

Ρήσεις και πρακτικές αλήθειες

Αν κοιτάξει κανείς μερικά από το πιο γνωστά του αποφθέγματα, η πρώτη εντύπωση είναι πως πρόκειται για έναν άνθρωπο ρεαλιστή (“όταν αφήνουμε τούτο τον κόσμο και μας θάβουν κάτω από τη γη, ο πρίγκιπας κατέχει τόσο χώρο όσο και ο εργάτης”), προσγειωμένο (“η αγάπη και ο πόλεμος είναι το ίδιο πράγμα, και η στρατηγική και η τακτική το ίδιο εφαρμόσιμες και στα δύο”) και μερικές φορές κυνικό (“κάθε άνθρωπος είναι όπως τον έκανε ο Παράδεισος και μερικές φορές πολύ χειρότερος”).

Περιπετειώδης βίος

Αν όντως είναι έτσι τότε πολλά από αυτά τα χαρακτηριστικά σμιλεύτηκαν από διάφορα γεγονότα της έντονης και ταραγμένης ζωής του. Πιο συγκεκριμένα:

  • τα παιδικά του χρόνια χαρακτηρίζονται από τις συνεχείς μετακινήσεις της οικογένειάς του λόγω του επαγγέλματος του πατέρα του (ιατρός),
  • στα νεανικά του χρόνια αποφάσισε να καταταγεί στο Ισπανικό Ναυτικό και βρίσκεται στη Ρώμη (1569), όπου έχει επαφές με την Αναγεννησιακή λογοτεχνία και τέχνη,
  • το 1571 παίρνει μέρος στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου, “το πιο δοξασμένο γεγονός που είδαν ή θα δουν ποτέ οι αιώνες”, όπως το χαρακτήρισε ο ίδιος,
  • βγαίνει από τη Ναυμαχία με αχρηστεμένο το αριστερό του χέρι και αποφασίζει να γυρίσει στην Ισπανία, αλλά το πλοίο του καταλαμβάνεται από πειρατές και περνάει 5 χρόνια φυλακισμένος στο Αλγέρι,
  • επαναπατρίζεται το 1580, αλλά τα οικονομικά του προβλήματα δεν του επιτρέπουν να καταξιωθεί στο χώρο του θεάτρου. Απομονώνεται, ταπεινώνεται και τελικά φυλακίζεται για χρέη (1596-1598).

Κυνικός ή αθεράπευτα ρομαντικός;

Το έργο του με τις ιστορίες του ευπατρίδη Δον Κιχώτη της Μάντσα εκδίδεται το 1605. Ο συγγραφέας αποκτά πλέον την αναγνωσιμότητα, που του αρμόζει, αλλά όχι και το ανάλογο οικονομικό όφελος, καθώς είχε παραχωρήσει τα δικαιώματα εκμετάλλευσης του βιβλίου.

Δον-Κιχώτης-unique-life

Ο Δον Κιχώτης, σύμφωνα με τον συγγραφέα, “αποδείχτηκε καλότυχος, γιατί έζησε τρελός, μα πέθανε γνωστικός…”. Έτσι, μέσα από τις σελίδες του αριστουργήματος του Θερβάντες ταξιδεύουμε με έναν ιππότη:

  • λίγο τρελούτσικο, που κυνηγάει ανεμόμυλους και βλέπει εχθρούς σε κοπάδια προβάτων,
  • αθεράπευτα ρομαντικό (“κι οι ιππότες γελούν με τις ελαφριές, αλλά παντρεύονται τις σοβαρές”) και
  • αιθεροβάμoνα (“ευτυχισμένη εποχή κι ευτυχισμένος αιώνας εκείνος, στον οποίο θα βγουν στο φως τα περίφημα κατορθώματά μου”).

Τελικά, πώς ερμηνεύεται η στιχομυθία μεταξύ Δον Κιχώτη (έλα δω, τωρινέ κατεργάρη και παλιέ βλάκα”) και του Σάντσο Πάντσα (“ο αφέντης μου είναι ένας γνωστικός τρελός, κι ένας γουστόζος βλαμμένος, κι εγώ δεν πάω πίσω”); Εν πάση περιπτώσει, τι προσπαθούσε να βγάλει από μέσα του ο ρεαλιστής συγγραφέας, πλάθοντας και περιγράφοντας τις περιπέτειες ενός ρομαντικού ήρωα;

Την απάντηση την είχε δώσει ο ίδιος όταν κάποτε είχε πει πως “η πένα είναι η γλώσσα της ψυχής”

 

 

Φωτογραφία: electricliterature.com