Πρόκειται σίγουρα για μία από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Πρόκειται σίγουρα για μία από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Το παραδέχονται σπουδαίοι άνθρωποι του πνεύματος όπως, μεταξύ άλλων, ο Eugene O’Neill (1888-1953) και ο Ernest Hemingway (1899-1961).

Ήρθε στον κόσμο το 1835 και πριν γίνει συγγραφέας ήταν τιμονιέρης σε ποταμόπλοια στον Μισισιπή. Αρκετά χρόνια αργότερα, μια εφημερίδα δημοσίευσε τον θάνατο του. Ο ίδιος απάντησε “Μετά λύπης μου σας πληροφορώ ότι οι φήμες περί του θανάτου μου είναι κάπως υπερβολικές”. Το 1909, προέβλεψε πως “Ήρθα μαζί με τον κομήτη το 1835, του χρόνου θα ξαναπεράσει και περιμένω να φύγω μαζί του”. Έτσι, κι έγινε! Έφυγε το 1910, στις 21.04.

Ανεξάρτητα από το συγγραφικό του έργο “The Adventures of Tom Sawyer (1876)”, “The Prince and the Pauper (1882)”, “Adventures of Huckleberry Finn (1884)”, King Leopolds Soliloquy (1905)” κ.ά., εκείνο που χαρακτηρίζει τον Mark Twain είναι ο τρόπος που έζησε τη ζωή του. Μια ζωή, όπου ξεχωρίζει το χιούμορ και η διαρκής πάλη ενάντια στα δεσμά, που ταλαιπωρούν τους ανθρώπους.

Σάτιρα επί παντός επιστητού

Ο Mark Twain σατίριζε όλα τα ανθρώπινα, χωρίς να αποκλείει τον εαυτό του. Ακόμη και όταν ήρθε η επαγγελματική καταξίωση συνήθιζε να λέει πως “O θόρυβος δεν αποδεικνύει τίποτα, αφού συχνά η κότα, που έκανε απλά ένα αβγό, κακαρίζει λες και έχει γεννήσει έναν αστεροειδή”.

Η γνώμη του για τη θρησκεία ήταν απλή, “O παράδεισος βρίσκεται εκεί που είναι η Εύα”, άρα θα πρέπει να πηγαίνουμε “στον Παράδεισο για το κλίμα και στην Κόλαση για την παρέα”. Επίσης, η παραφιλολογία σχετικά με την υγιεινή ζωή είχε ξεκινήσει από τις μέρες του και σε αυτό αντιδρούσε έντονα, λέγοντας πως “O μόνος τρόπος να διατηρήσεις την υγεία σου είναι να τρως αυτά που δεν θέλεις, να πίνεις αυτά που δεν σου αρέσουν και να κάνεις αυτά που θα προτιμούσες να μην έκανες”.

Τα πολιτικά του κείμενα είναι γεμάτα ένταση και πάθος, καθώς αναφερόταν:

  • Στις φυλετικές διακρίσεις, “Tο γεγονός πως ο άνθρωπος γνωρίζει το καλό και το κακό αποδεικνύει την ανωτερότητα της σκέψης του σε σχέση με τα ζώα. Το γεγονός πως παρ’ όλα αυτά, κάνει το κακό, αποδεικνύει την ηθική κατωτερότητα σε σχέση με τα ζώα”.
  • Στη δουλεία, “Mερικές φορές αναρωτιέμαι αν τον κόσμο κυβερνούν κάποιοι έξυπνοι που μας δουλεύουν ή κάποιοι ηλίθιοι που μιλάνε σοβαρά”.
  • Στην υποκρισία, “Aπό μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια. Οι μεγάλοι και οι σοφοί δεν λένε την αλήθεια”.
  • Στον πόλεμο, “Mπορώ να διδάξω στον καθένα πώς να αποκτήσει αυτό που θέλει στη ζωή. Το πρόβλημα είναι ότι δεν βρίσκω κανέναν που να ξέρει τι θέλει”.

Υπάρχουν φορές που πίσω από το ανεξάντλητο χιούμορ του ίσως διακρίνεται ένας πικρός (αυτό-)σαρκασμός. Συχνά, ανησυχούσε να “Mην πούνε στη μητέρα μου ότι ασχολούμαι με την πολιτική. Νομίζει ότι είμαι πιανίστας σε μπουρδέλο”.

Ελεύθερο πνεύμα

Ο Mark Twain έχει πει πολλά. Είναι δύσκολο να τα βάλεις όλα σε μια σειρά. Κρατήσαμε για το τέλος τρία από τα “δυνατότερα” αποφθέγματά του. Και τα δύο αναφέρονται στη ζωή και στον τρόπο, που θέλουμε να τη ζήσουμε.

Αρχικά, πρέπει να βρούμε τις δύο σημαντικότερες μέρες στη ζωή μας που είναι “η μέρα που γεννιέσαι και η μέρα που ανακαλύπτεις γιατί”.

Μετά, να καταλάβουμε πως η ευτυχία είναι μια κατάσταση του μυαλού καθώς “οι ευτυχισμένοι πρέπει να ξέρουν πως όσο πιο γεμάτο είναι ένα ποτήρι, τόσο πιο εύκολα χύνεται”.

Τέλος, να μη μένουμε αδρανείς. Ρίσκο και ωριμότητα είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Ο Mark Twain εξακολουθεί να μας νουθετεί…

…σε είκοσι χρόνια από τώρα θα είσαι πιο απογοητευμένος για τα πράγματα που δεν έκανες παρά για τα

πράγματα που έκανες…

…Γι’ αυτό, λύσε τους κάβους…

…Σαλπάρισε μακριά από το σίγουρο λιμάνι…

…Εξερεύνησε, ονειρέψου, ανακάλυψε…

 

Φωτογραφία: openculture.com