Μάνος Χατζιδάκις – Ο Μεγάλος Δημιουργός Του Ελληνικού Πενταγράμμου

[…] Λατρεύω την αγάπη 

Γιατί με κάνει να σκέφτομαι […]

«Πατριάρχες» στην ελληνική μουσική δεν έχουν υπάρξει πολλοί. Από την Ελλάδα πέρασαν ωραίοι καλλιτέχνες με πλούσιο έργο, όμως λίγοι συνέβαλαν τόσο στη διαμόρφωση ενός σημαντικού μουσικού τοπίου, που σημάδεψε και θα σημαδέψει ακόμα αρκετές γενιές. Ο Μάνος Χατζιδάκις ήταν μία τέτοια μορφή.

Γεννημένος στην Ξάνθη και καταγόμενος από την Κρήτη, ξεκίνησε από παιδί την ενασχόληση με τη μουσική και επηρεάστηκε από το περιβάλλον και τις πολιτισμικές ιδιομορφίες των τόπων που μεγάλωσε. Αρκετά αιρετικός, με υψηλό αισθητικό κριτήριο, σκοπός του ήταν πάντοτε οι Έλληνες να μάθουν να ακούν μουσική και όχι απλά τραγούδια. Πάντρεψε την παράδοση με τα λαϊκά σταυροδρόμια και άνοιξε νέους ορίζοντες στην επαφή με το ρεμπέτικο τραγούδι, μιας και κατάλαβε τις προεκτάσεις του είδους σε κοινωνιολογικό επίπεδο. Δεν περιορίστηκε στη δημιουργία παρτιτούρων. Επρόκειτο για άνθρωπο διανοούμενο, ποιητή και μεγάλο ερευνητή του κοινωνικού και πολιτιστικού σκηνικού. 

Ο Χατζιδάκις έγραψε μέσα σε άλλα, αρκετά ελαφρά τραγούδια για τον κινηματογράφο και το θέατρο, που χαράχτηκαν στην κοινή μνήμη. Όμως, στην πραγματικότητα, άφησε μία βαρύτερη κληρονομιά, ως δημιουργός έργων όπως «Το χαμόγελο της Τζοκόντας» και «Ο μεγάλος ερωτικός», που θεωρείται από πολλούς η ωραιότερη στιγμή στην ελληνική δισκογραφία και αναδεικνύει την «ποιητική περί έρωτος», μέσα από ακούσματα κλασικής υφής. Αργότερα, επικρίθηκε για τη «Λιλιπούπολη», όμως την υποστήριξε μέχρι τέλους και έφερε στο προσκήνιο τη Λένα Πλάτωνος και τη Μαριανίνα Κριεζή. Επιπλέον, σύστησε ή ξανασύστησε υπό νέα οπτική, σημαντικότατους καλλιτέχνες όπως Νταλάρας, Ψαριανός, Αλεξίου και Γαλάνη. Βέβαια, η μούσα του ήταν η καταπληκτική ερμηνεύτρια Φλέρυ Νταντωνάκη, με την εύθραυστη ιδιοσυγκρασία και φωνή, την οποία εμπιστεύτηκε σε σπουδαίους δίσκους του.

Εκτός αυτών, συμμετείχε ενεργά στη διοργάνωση μουσικών αγώνων στην Κέρκυρα και στην Κρήτη, από όπου αναδείχθηκε πλήθος τραγουδιστών. Ίδρυσε το Τρίτο Πρόγραμμα στο ραδιόφωνο και κυκλοφόρησε το περιοδικό «Τέταρτο», με επιλεκτική θεματολογία και αρθρογραφία, που τάραξε τα νερά της εποχής. Βιβλία με ποιήματα και κείμενά του εκδόθηκαν από μεγάλους οίκους, όπως η ποιητική συλλογή «Μυθολογία και Μυθολογία δεύτερη», «Τα σχόλια του Τρίτου», που αποτελούν καταγραφή της οπτικής του για τον νεοελληνικό κόσμο, και το βιβλίο «Ο καθρέπτης και το μαχαίρι», με δημοσιευμένα κείμενα και διάφορες σημαντικές ομιλίες.

Ο Χατζιδάκις έφυγε στις 15 Ιουνίου 1994 από πνευμονικό οίδημα. Παρόλη την προσφορά του στη χώρα είχε μία ατυχία. Να ζήσει στα τελευταία του χρόνια μια περίοδο φασιστικού λαϊκισμού, που τον παρέσυρε στο πέρασμά της. Όμως, η λάμψη ενός διαμαντιού παραμένει πάντα εκθαμβωτική, κάτω από οποιεσδήποτε ιδιόμορφες συνθήκες.

 

Σημαντικοί δίσκοι του Μάνου Χατζιδάκι επιλεκτικά:

Οδός Ονείρων (1962)

Πασχαλιές μέσα στη νεκρή γη (1962)

Δεκαπέντε εσπερινοί (1964)

Το χαμόγελο της Τζοκόντας (1965)

Μυθολογία (1966)

Ο Μεγάλος Ερωτικός (1972)

Αθανασία (1976)

Πορνογραφία (1985)

Στη ρωμαϊκή αγορά (1986)

Η λαϊκή αγορά (1987)