Το κέντρο της Αθήνας είναι για πολλούς μια πολύβουη και, ίσως, υποβαθμισμένη γειτονιά της πόλης. Όμως, πολλές φορές, λόγω του άγχους και της άγνοιάς μας, προσπερνούμε κτίρια, που αποτελούν σημαντικές γωνιές της πρωτεύουσας.

Τα πλέον γνωστά κτίρια είναι η Βουλή των Ελλήνων που υπήρξε αρχικά το παλάτι του Βασιλιά Όθωνα (1815-1867), το Ζάππειο Μέγαρο, που ήταν το ολυμπιακό χωριό της Ολυμπιάδας του 1896, η Ακαδημία Αθηνών, που εγκαινιάστηκε το 1887 από τον Χαρίλαο Τρικούπη (1832-1896), το επιβλητικό νεοκλασικό Μουσείο Μπενάκη και το Σαρόγλειο Μέγαρο στην πλατεία Ρηγίλλης, κτισμένο σε ρυθμό beaux arts

Έργα του αρχιτέκτονα E. Ziller (1872-1873) είναι το κτίριο του Υπουργείου Εξωτερικών, το Μέγαρο Σταθάτου (Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης) και το Ιλίου Μέλαθρον, που φιλοξένει σήμερα το Νομισματικό Μουσείο και οικοδομήθηκε για λογαριασμό του Heinrich Schliemann (1822-1890), γνωστού από τις ανασκαφές του σε Τροία και Μυκήνες.

Η Ιταλική Πρεσβεία ήταν μέχρι το 1917 η κατοικία του πρίγκιπα Νικόλαου (1872-1938), η οικία του Βρετανού Πρέσβη (Βασ. Σοφίας και Λουκιανού) ολοκληρώθηκε το 1932 και ήταν η κατοικία του τότε πρωθυπουργού Ε. Βενιζέλου (1864-1936), ενώ το εντυπωσιακό Οφθαλμιατρείο (Πανεπιστημίου 26 και Σίνα) έχει την ίδια χρήση από το 1847 μέχρι σήμερα.

Ένα από τα ομορφότερα κτίρια της πόλης είναι η Παλαιά Βουλή, που στέγασε το Ελληνικό Κοινοβούλιο την περίοδο 1875-1932. Ο Πύργος Αθηνών στους Αμπελόκηπους είναι ο πρώτος γυάλινος ουρανοξύστης της πόλης (1973), αλλά τη δεκαετία του 1920 υπήρχε στο ίδιο σημείο ένας πραγματικός πύργος-έπαυλη με 32 δωμάτια, κήπο και πολεμίστρες. 

Αν και σήμερα είναι μία από τις παλαιότερες πολυκατοικίες της Αθήνας, η μπλε πολυκατοικία (1933) στα Εξάρχεια υπήρξε τότε το πιο τολμηρό παράδειγμα της μοντέρνας ελληνικής αρχιτεκτονικής. Το όνομά της το χρωστάει στο αρχικό της χρώμα, που επιμελήθηκε ο ζωγράφος Σ. Παπαλουκάς (1892-1957).

Οι προσφυγικές πολυκατοικίες στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας αποτελούν το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα λαϊκής κατοικίας την περίοδο του Μεσοπολέμου. Σήμερα βρίσκονται σε άθλια κατάσταση, αλλά στους τοίχους τους υπάρχουν ακόμη σημάδια από τις μάχες των Δεκεμβριανών το 1944. Τέλος, δίπλα από το Μέγαρο Μουσικής βρίσκονται τέσσερα διατηρητέα κτίρια, που αποτελούν κομμάτι μιας από τις πιο μαύρες σελίδες της ελληνικής ιστορίας. Από το 1951 έως το 1974 εκεί ήταν το αρχηγείο της μυστικής αστυνομίας (ΕΑΤ-ΕΣΑ), όπου πολλοί συλληφθέντες βασανίζονταν με απάνθρωπες μεθόδους.

Στο διάβα του 20ού αιώνα, πολιτικοί, οικονομικοί και κοινωνικοί, κυρίως, λόγοι δημιούργησαν την εικόνα της σημερινής Αθήνας. Μιας ευρωπαϊκής πρωτεύουσας, που ενδεχομένως να έχει χάσει κάποια από την παλιά της αίγλη, αλλά συνεχίζει να κρατά καλά κρυμμένα μυστικά.

 

 

Φωτογραφία: hronologio.gr