Την επόμενη φορά που θα σπεύσετε να μιλήσετε περί υποκειμενικότητας της ομορφιάς, ξανασκεφτείτε το…

Πόσες φορές, άραγε, στο πλαίσιο μιας συζήτησης, δεν έχετε ακούσει τη φράση-κλισέ: “η ομορφιά είναι υποκειμενική“; Έχετε, όμως, αναρωτηθεί ποτέ και εάν είναι όντως; Ποια είναι τα κριτήρια, που καθιστούν έναν άνθρωπο όμορφο στα μάτια μας; Είναι τελικά θέμα γούστου και προσωπικής αντίληψης, άρα υποκειμενικό ζήτημα, ή υπάρχουν κάποιοι αντικειμενικοί παράγοντες, που καθιστούν ένα πρόσωπο ελκυστικό στους γύρω του;

Όσο κι αν σας ακούγεται περίεργο, η επιστήμη έρχεται να υποστηρίξει το δεύτερο, δίνοντας έτσι μια λογική εξήγηση στο γιατί οι περισσότεροι από εμάς τείνουμε να βρίσκουμε θελκτικούς συγκεκριμένους ανθρώπους. Κλασικό παράδειγμα, οι αστέρες του Χόλυγουντ, που τυγχάνουν μαζικής αποδοχής. Οι επιστήμες της ιατρικής, της φυσικής και των μαθηματικών, της ψυχολογίας αλλά και της κοινωνιολογίας, έρχονται να υποστηρίξουν ότι αυτό μόνο τυχαία δεν συμβαίνει, καθώς ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλός μας αποφασίζει για την ελκυστικότητα ενός ατόμου είναι πολύ συγκεκριμένος.

Ποιες είναι λοιπόν αυτές οι παράμετροι, που μας καθιστούν όμορφους και επιθυμητούς  και κατά συνέπεια αποδεκτούς και επιλέξιμους προς αναπαραγωγή από τους άλλους;

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αναλύει αλγοριθμικά τα χαρακτηριστικά

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι η ομορφιά εκπροσωπείται από μια αναλογία 1 προς 1.618, που προκύπτει από το θεώρημα της “χρυσής τομής” του Πυθαγόρα (γνωστό και ως “χρυσός λόγος” ή “χρυσός κανόνας”). Έτσι, όταν αυτό το ποσοστό βρίσκει εφαρμογή σε ένα πρόσωπο, τότε αυτομάτως αυτό δείχνει όμορφο και ελκυστικό. Πειράματα, μάλιστα, συνδέουν την ελκυστικότητα με την απόσταση που υπάρχει μεταξύ ματιών και στόματος.  Ιδανική αναλογία κατά τους επιστήμονες είναι όταν η απόσταση ανάμεσα στα μάτια και το στόμα είναι περίπου το 36% του μήκους ολόκληρου του προσώπου και όταν η απόσταση ανάμεσα στα μάτια είναι περίπου το 46% του πλάτους του προσώπου.

Έρευνες κοινωνικών ψυχολόγων σε συνεργασία με μαθηματικούς υποστηρίζουν πως τα πράγματα είναι ξεκάθαρα σε ό,τι αφορά την ομορφιά, η οποία είναι απλώς… μαθηματική! Όλα δείχνουν, λοιπόν, πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι προγραμματισμένος να αναλύει αλγοριθμικά τα χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου πριν τον θεωρήσει όμορφο, καθώς ο αλγόριθμος αυτός παρέχει πληροφορίες γονιμότητας, γενετικού υλικού και ψυχικής ισορροπίας. Πληροφορίες που οι άνθρωποι συλλέγουμε υποσυνείδητα, πριν επιλέξουμε ή απορρίψουμε κάποιο σύντροφο.

Το ωραίο το αντιλαμβανόμαστε αμέσως μόλις το δούμε

Τι λένε όμως τα μαθηματικά και η φυσική επί του θέματος; Η φυσικομαθηματικός, Ιωάννα Αναστοπούλου, επισημαίνει: “Βάσει του θεωρήματος της “χρυσής τομής” πιστοποιήθηκε ότι το ανθρώπινο σώμα είναι χωρισμένο σε άκρο και μέσο λόγο, με τον ομφαλό κάθε ανθρώπου να χωρίζει το σώμα του σε δύο μέρη: στο μικρότερο, από τον ομφαλό μέχρι την κορυφή της κεφαλής και στο μεγαλύτερο, από τον ομφαλό μέχρι το έδαφος. Εάν αυτά τα μήκη των τμημάτων τηρούν τον κανόνα της χρυσής τομής του Πυθαγόρα, τότε οπτικά μάς δίνεται και εμάς η αίσθηση ότι ο άνθρωπος αυτός είναι όμορφος.  Ένας άνθρωπος με κοντά πόδια, μας δημιουργεί, χωρίς να ξέρουμε τον λόγο, την εντύπωση ότι δεν είναι ωραίος. Ή άλλες φορές, αναφερόμαστε δυσμενώς σε άτομα, στα οποία εντοπίζουμε έναν ασυνήθιστα μακρύ κορμό. Με λίγα λόγια, αντιλαμβανόμαστε μια δυσαναλογία στο σώμα αυτού του ανθρώπου, επειδή το μάτι μας από κατασκευής του έχει μάθει να θεωρεί ως ωραίο ό,τι ακολουθεί τον κανόνα.

fi-number-Unique-life

Το ίδιο ισχύει και για το πρόσωπο. Ο κανόνας δεν είναι η απόλυτη συμμετρία, αλλά η χρυσή αναλογία είναι αυτό που κάνει κάποιον να φαίνεται όμορφος. Σύμφωνα με τον Πυθαγόρα, η απόλυτη συμμετρία δεν είναι συνώνυμο ομορφιάς. Η ελάχιστη διαφοροποίηση, έστω και χιλιοστών, συνιστά την ομορφιά. Το ανθρώπινο μάτι δεν θέλει την κλασική γεωμετρία. Μέσα μας αναγνωρίζουμε όλοι τι είναι όμορφο. Και ακόμα και αν δεν ξέρουμε μαθηματικά, το ωραίο το αντιλαμβανόμαστε αμέσως μόλις το δούμε.

Στο ίδιο συμπέρασμα, όμως, καταλήγει και η ιατρική επιστήμη, υποστηρίζοντας ότι “η ομορφιά είναι αντικειμενική, ανεξάρτητα από την ηλικία και την εθνικότητα”.

Την επόμενη, λοιπόν, φορά που θα σπεύσετε να μιλήσετε περί υποκειμενικότητας της ομορφιάς, ξανασκεφτείτε το…

 

Φωτογραφίες: flickr.com, sacred-geometry.es