Η Λυτρωτική Λειτουργία Της Σάτιρας Ανά Τους Αιώνες

Η σάτιρα υπήρξε πρωταρχικό δομικό στοιχείο στην εξαιρετική Αθηναϊκή Δημοκρατία, η οποία αποτελεί φάρο ακόμη και στις μέρες μας. Τα καυστικά σχόλια του Αριστοφάνη μέσα από τις κωμωδίες του αντηχούσαν την κοινή γνώμη και πολλές φορές την επηρέαζαν σε μεγάλο βαθμό. Κανείς δεν ήταν άμεμπτος και κανείς δεν ξέφευγε από τη σάτιρα του σημαντικού αυτού Έλληνα σατιρικού ποιητή. Έργα του σώζονται έως και σήμερα, ενώ ιδιαίτερα τα καλοκαίρια πολλοί έχουμε την τύχη να παρακολουθήσουμε στο θέατρο τις Όρνιθες, τη Λυσιστράτη ή τους Βατράχους.

Ταυτόχρονα, ο Αριστοφάνης και η Ελλάδα υπήρξαν έμπνευση για πολλούς σατιρικούς καλλιτέχνες του ευρωπαϊκού και του παγκοσμίου πολιτισμού. Ταξιδεύοντας στους αιώνες και φτάνοντας στη σύγχρονη εποχή όλα τα βλέμματα στρέφονται στους ιδιοφυείς Monty Python. Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της σάτιρας είναι το γεγονός ότι δεν γνωρίζει περιορισμούς και δεν αφήνει τίποτε και κανέναν χωρίς κριτική.  «Οι Ιππότες της Ελεεινής Τραπέζης» και το «Ένας Προφήτης … Μα Τι Προφήτης!» είναι δύο από τα πιο γνωστά τους έργα, με τα οποία τάραξαν τον θρησκευτικό συντηρητισμό κι απέκτησαν φανατικούς υποστηρικτές – μαζί με ορκισμένους εχθρούς.

Στις δύσκολες ημέρες της κρίσης για την Ελλάδα, Γερμανοί υπέρμαχοι της σάτιρας αντιστέκονται σε κάθε είδους προπαγάνδα και με τη σάτιρά τους στο κρατικό κανάλι ZDF τάσσονται υπέρ της χώρας μας. Οι Die Anstalt εργάζονται στο πλέον δυσχερές περιβάλλον για φιλελληνικές πινελιές κι όμως, με μοναδικά τους όπλα τα πιστεύω τους και τη σάτιρα, έχουν καταφέρει να θίξουν ένα πολύ δύσκολο θέμα με τον πλέον ευφυή τρόπο.

Η σάτιρα πάντοτε λειτουργούσε λυτρωτικά. Αναφέρεται στην καθημερινότητα, την πολιτική, την επικαιρότητα και στα προβλήματα των πολιτών της κάθε κοινωνίας, στηλιτεύοντας τα κακώς κείμενα, καθώς επίσης και προσωπικότητες, γεγονότα, συμπεριφορές και παγιωμένες απόψεις. Όσα ο απλός πολίτης δύσκολα αναφέρει, η σάτιρα τα αγγίζει και τα σχολιάζει, οδηγώντας σε ταύτιση κι ενδεχομένως σε λύτρωση. Γέλιο, κλάμα, αλλά και τροφή για σκέψη αποτελούν την προσφορά της σάτιρας σε ολόκληρη την ανθρωπότητα! 

 

 

Φωτογραφία: kathimerini.gr