Γεώτρηση Κόλα: Η Βαθύτερη Τεχνητή Τρύπα Στον Πλανήτη

Η γεώτρηση Κόλα Superdeep Borehole στη Ρωσία είναι η πιο βαθιά τρύπα, που έχουν ανοίξει οι άνθρωποι στη Γη και φτάνει τα 12.262 μέτρα βάθος. Η διάνοιξη της εν λόγω τεχνητής τρύπας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ενός φιλόδοξου επιστημονικού προγράμματος της Σοβιετικής Ένωσης, το οποίο είχε σκοπό την άντληση όσο το δυνατόν περισσότερων πληροφοριών για τη γεωλογική κατάσταση των εσωτερικών στρωμάτων του πλανήτη. Για το μεγάλο αυτό έργο επιλέχθηκε ένα απομονωμένο σημείο στη χερσόνησο Κόλα, στη Βορειοδυτική Ρωσία, κοντά στα σύνορα με τη Φινλανδία.

Οι Σοβιετικοί ξεκίνησαν τη γεώτρηση στις 24 Μαΐου του 1970 και τρυπούσαν επί 24 συναπτά έτη, ενώ οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν υπήρξαν -εύλογα- τεράστιες. Σε κάθε στάδιο της διαδικασίας προέκυπτε και μία νέα ανακάλυψη. Κι αυτό επειδή ένας μεγάλος αριθμός από ανωμαλίες και παράξενα γεγονότα λάμβαναν χώρα, κατά τη διάρκεια των εργασιών της γεώτρησης, ορισμένα εκ των οποίων προκαλούν ακόμη και σήμερα απορίες.

2730864493_7b5d209e7a_b.jpg.CROP.article920-large

Συνολικά 16 εργαστήρια εργάζονταν παράλληλα επάνω στη γεώτρηση, ενώ τη γενική εποπτεία του προγράμματος είχε το υπουργείο γεωλογίας της ΕΣΣΔ. Χρειάστηκαν εννιά χρόνια, μόνο και μόνο για να ξεπεραστεί το βάθος του προηγούμενου παγκοσμίου ρεκόρ, δηλαδή τα 9.583 μέτρα, στην Οκλαχόμα. Όταν το τρυπάνι έφτασε στα 11.887 μέτρα το 1983, οι Σοβιετικοί αποφάσισαν να σταματήσουν για ένα χρόνο προκειμένου να γιορτάσουν για το επίτευγμά τους. Σύντομα ξεκίνησαν και πάλι, με τη διαφορά ότι το τρυπάνι έσπασε κοντά στα 4.877 μέτρα πάνω από τον πυθμένα της οπής. Έτσι, προχώρησαν αναγκαστικά σε μεταβολή του εξοπλισμού τους, καθώς το μεγάλο βάθος απαιτούσε περαιτέρω ενίσχυση του τρυπανιού. Από την γεώτρηση Κόλα προέκυψαν ορισμένες μη αναμενόμενες ανακαλύψεις, μία από τις οποίες ήταν ένα τεράστιο απόθεμα υδρογόνου που υπάρχει σε μεγάλο βάθος. Μάλιστα, η λάσπη που έβγαινε από την τρύπα του εν λόγω αποθέματος, έβραζε! Το πρόγραμμα έκλεισε οριστικά στα τέλη του 2005, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και έκτοτε δεν επιχειρήθηκε ξανά η αύξηση της βαθύτητας της γεώτρησης. 

1

Αργότερα, το 2008 κατασκευάστηκε μία νέα τρύπα-ρεκόρ στην περιοχή Al-Shaheen στο Κατάρ, με το συνολικό μήκος της να φτάνει τα 12.290 μέτρα. Το 2011 την ξεπέρασε η γεώτρηση της νήσου Σαχαλίνης στη Ρωσία (Sakhalin I Odoptu OP-11 Well), με συνολικό μήκος 12.345 μέτρα . Όσον αφορά το βάθος, όμως, τα πρωτεία διατηρεί η γεώτρηση Κόλα. 

Η γεωλογική έρευνα δύσκολα θα ξεπεράσει τα όρια της γεώτρησης Κόλα, αφού τα υφιστάμενα τεχνολογικά μέσα δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στις υψηλότατες θερμοκρασίες (180o C) που αναπτύσσονται πέραν των 12.5 χλμ. Μεταξύ των σημαντικών ανακαλύψεων που προέκυψαν από τη γεώτρηση Κόλα συγκαταλέγονται ένα στρώμα του φλοιού της Γης στα 3 χλμ. περίπου, το οποίο είναι όμοιο με το επιφανειακό πέτρωμα της Σελήνης, και ένα στρώμα χρυσού, που εντόπισαν οι επιστήμονες σε βάθος 9 χλμ. Είναι, άραγε, αυτά τα ευρήματα ικανός λόγος για να επεμβαίνει με αυτόν τον τρόπο ο άνθρωπος στο φυσικό περιβάλλον; Η απάντηση δική σας.

 

Φωτογραφίες: slate.com