Ποιο το καθήκον του επιστήμονα στον σύγχρονο κόσμο;

To 1543, ο Nicolaus Copernicus δημοσιεύει το ογκοδέστατο βιβλίο De Revolutionibus Orbium Coelestium (Περί Της Περιστροφής Των Ουράνιων Σφαιρών), όπου υποστήριζε πως ο Ήλιος –και όχι η Γη– είναι το κέντρο του σύμπαντος. Ο Κοπέρνικος πέθανε την ίδια χρονιά, απομονωμένος και με το στίγμα του αιρετικού.

Δύο δεκαετίες αργότερα έρχεται στον κόσμο ο Γαλιλαίος (Galileo Galilei, 1564-1642). Ο πατέρας της σύγχρονης αστρονομίας και εφευρέτης του τηλεσκόπιου ήταν ο πρώτος που κατέγραψε τους κρατήρες, τα όρη και την επιφάνεια της Σελήνης, τον Ήλιο και τις κηλίδες του, τον Κρόνο και τον δακτύλιό του, της φάσεις της Αφροδίτης, τους δορυφόρους του Δία, κ.ά.

Οι ανακαλύψεις του δημοσιεύονται το 1610 στο βιβλίο Sidereus Nuncius (Αστρικός Αγγελιαφόρος). Στην αρχή αμφισβητήθηκε, αφού πολεμούσε τα σκουριασμένα μυαλά του Μεσαίωνα. Ο ίδιος, όμως, συνεχίζει να καινοτομεί και να επιβεβαιώνει την ηλιοκεντρική θεωρία του Κοπέρνικου, κλονίζοντας έτσι τα θεμέλια του εκκλησιαστικού κατεστημένου.

Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τον καλεί να αποκηρύξει το έργο του Κοπέρνικου και ο ίδιος υπόσχεται να υπακούσει. Δεν κρατά, όμως, την υπόσχεσή του και με πειστικά επιχειρήματα και πειράματα διακηρύττει πως είναι δυνατή η συνύπαρξη της θεωρίας του Κοπέρνικου και του εκκλησιαστικού δόγματος.

Το 1633, η Ιερά Εξέταση τον καταδίκασε σε θάνατο λόγω αθέτησης του Διατάγματος του Καταλόγου Απαγορευμένων που έχει δημοσιευτεί τον Μάρτιο του 1616. Η δίκη τελειώνει με τη φημολογούμενη φράση του Γαλιλαίου «κι όμως γυρίζει», ενώ η αρχική θανατική ποινή μετατρέπεται σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Τον Ιανουάριο του 1642 ο Γαλιλαίος πεθαίνει. Και αυτός, απομονωμένος και με το στίγμα του αιρετικού. Ο τάφος του βρίσκεται στον Καθεδρικό Ναό του Τιμίου Σταυρού στη Φλωρεντία.

Χρειάστηκε να περάσουν 350 χρόνια μέχρι τον Οκτώβριο του 1992 ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ (1920-2005) να ζητήσει συγγνώμη και να αποδεχτεί και επίσημα ότι η γη γυρίζει.

«Δεν νιώθω υποχρεωμένος να πιστέψω πως ο ίδιος Θεός, που μας προίκισε με αισθήσεις, λογική και πνεύμα, μας προόριζε να απαρνηθούμε τη χρήση τους». Μια φράση του ανθρώπου Γαλιλαίου, που ίσως να απαντάει και στο αρχικό ερώτημα του κειμένου.

 

Φωτογραφία: techandfacts.com