EQ: Ο Ρόλος Των Γονέων Στην Ανάπτυξη Της Συναισθηματικής Νοημοσύνης Του Παιδιού

Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν το IQ. Τι γίνεται, όμως, με το EQ και πώς οι γονείς επηρεάζουν το συναισθηματικό κόσμο των παιδιών τους;

Η συναισθηματική νοημοσύνη ή αλλιώς ΕQ (emotional quotient) είναι ένας όρος, που το 1995 απόκτησε μεγάλη απήχηση, παρότι είχε αναφερθεί δεκαετίες πριν. Ο D.Goleman χαρακτηρίζει το EQ ως την ικανότητα αναγνώρισης, εκτίμησης, ρύθμισης και έκφρασης των συναισθημάτων μας ή των άλλων, κάνοντας έπειτα χρήση της συναισθηματικής πληροφορίας σε σκέψη και πράξη.

Το υψηλό IQ δεν προϋποθέτει και υψηλό EQ, ενώ όσο σημαντική είναι η ανάπτυξη της ευφυΐας, άλλο τόσο σημαντική είναι και η ενίσχυση της συναισθηματικής νοημοσύνης. Άνθρωποι με υψηλό συναισθηματικό δείκτη είναι επιτυχημένοι, όχι απαραίτητα με τις γνώσεις τους, αλλά λόγω αντίληψης των συνθηκών, των συναισθημάτων ή των προθέσεων των άλλων. Επομένως, δεν αρκεί πάντα η εξυπνάδα, όταν λείπει η ενσυναίσθηση.

Συμπεριφορές γονέων

Αναμφισβήτητα, κάθε οικογένεια έχει τους δικούς της κώδικες επικοινωνίας, που απορρέουν από μια σειρά παραγόντων και προσωπικών βιωμάτων, επηρεάζοντας τη συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών. Μια ευρεία κατηγοριοποίηση γονέων, ανάλογα με τη συμπεριφορά τους, θα μπορούσε να είναι η ακόλουθη:

  • Συναισθηματικά απομακρυσμένοι/Ουδέτεροι

Είναι οι γονείς, που δεν παίρνουν θέση στα προβλήματα του παιδιού. Δεν ψάχνουν λύσεις, έχοντας συχνά μοιρολατρική στάση, πιστεύοντας ότι οι αντιξοότητες θα λυθούν από μόνες τους με τον χρόνο και την ωρίμανση του παιδιού. Κάποιες φορές, οι ίδιοι δεν είναι σε θέση να επωμιστούν ευθύνες και πρωτοβουλίες, για τη διαχείριση θεμάτων.

  • Επικριτικοί/Αυταρχικοί

Αναφερόμαστε στους γονείς, που επιστρατεύουν απεριόριστη πειθαρχία, αυστηρούς κανόνες και συχνά έλλειψη κατανόησης ή ελευθερίας απέναντι στα παιδικά θέλω. Ορισμένες φορές κάνουν προβολή των επιθυμιών τους, ώστε να τις πραγματοποιήσουν τα παιδιά τους. Ενώ άλλες, το να αποσπάσει το παιδί ένα θετικό, επιβραβευτικό σχόλιο φαντάζει ακατόρθωτο.

  • Παραχωρητικοί/Επιτρεπτικοί

Η περίπτωση αυτή αφορά τους γονείς, που δεν έχουν στο λεξιλόγιό τους το “Όχι”. Δεν αντέχουν να αρνηθούν κάτι στο παιδί τους. Δυσκολεύονται με την οριοθέτηση και είναι συχνά δικαιολογητικοί, ακόμα και σε ακατάλληλες συμπεριφορές. Ορισμένες φορές εμφανίζουν υπερβολική προσκόλληση και εμπλοκή με το παιδί, παραμελώντας ακόμα και τον εαυτό τους.

  • Συναισθηματικά ισορροπημένοι

Είναι η κατηγορία, στην οποία κάθε γονέας χρειάζεται να κατευθύνεται, ισορροπώντας μεταξύ των υποχρεώσεων απέναντι στα παιδιά, της αμφότερης προσωπικής ελευθερίας, της νουθέτησης/οριοθέτησης, του σεβασμού και της επιβράβευσης. Αντίστοιχες συμπεριφορές ενισχύουν τη συναισθηματική αυτορρύθμιση και την ψυχική ανθεκτικότητα ενός παιδιού.

Σίγουρα, υπάρχουν στιγμές αδυναμίας για κάθε γονέα, αφού η γονεϊκή ιδιότητα δεν εξασφαλίζει και παντοδυναμία. Οι διαχειρίσιμες οικογενειακές δυναμικές, η προσωπικότητα του παιδιού και η σωστή διαμόρφωση της αντίληψης του κόσμου αποτελούν βάσεις του συναισθηματικού του υπόβαθρου. Αξίζει, δε, να αναζητήσουμε τους τρόπους συναισθηματικής διαπαιδαγώγησης ενός παιδιού από τη θεωρία στην πράξη.

συναισθηματική-νοημοσύνη-unique-life

 

 

Πηγή: Goleman, D., (1995) Emotional Intelligence, New York, NY, England: Bantam Books, Inc.

Φωτογραφίες: theoberports.com, shannamichellephotography.blogspot.com