Από την Επιστημονική Θεωρία Στην Επαλήθευση Της Πραγματικότητας

Η αμφισβήτηση, η απόδειξη και η αναθεώρηση της επιστήμης είναι χρήσιμα στοιχεία, ώστε να εμπλουτίσουμε τον τρόπο σκέψης μας.

Η επιστήμη είναι ένα πεδίο που μας αφορά όλους, καθώς αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ανθρώπινης προόδου και ταυτόχρονα τη μόνη απόδειξη των άπειρων δυνατοτήτων του ανθρώπινου μυαλού. Μολαταύτα, η επιστήμη είναι και ήταν πάντοτε ένα πεδίο για λίγους.

Για το ευρύ κοινό, για όλους μας, είναι πολύ δύσκολο να μπούμε στα άδυτα της επιστήμης και να αντιληφθούμε κάτι παραπάνω από βασικούς ορισμούς. Ενώ έχουν γίνει πολλές πετυχημένες προσπάθειες εκλαΐκευσης της επιστήμης (popular science) από περιοδικά, ιστοσελίδες, τηλεοπτικές εκπομπές, όπως το εκπληκτικό Mythbusters, ή και διαλέξεις, υπάρχουν ακόμη πολλές παρερμηνείες, σχετικά με βασικές αλήθειες της. Η κοινότερη παρερμηνεία αφορά στον ίδιο τον πυρήνα της, τις επιστημονικές θεωρίες.

Θεωρία και επιστήμη

Η παρερμηνεία των θεωριών ξεκινά από την ίδια τη λέξη. Στην καθημερινή ζωή “θεωρία” ονομάζουμε μια ιδέα ή εικασία, που έχει κάποιος για να εξηγήσει ένα γεγονός, ενώ στην επιστήμη “θεωρία” είναι ένα σύνολο αρχών, γνώσεων και μεθοδολογιών, που αποτελεί την ερμηνεία αποδεδειγμένων γεγονότων και στοιχείων, έπειτα από συστηματική παρατήρηση ή και μέτρηση.

Η Εξελικτική Θεωρία και η παρερμηνεία της

Ας πάρουμε για παράδειγμα, την Εξελικτική Θεωρία του Κάρολου Δαρβίνου, την πιο γνωστή και συνάμα πιο πολυσυζητημένη θεωρία, με φανατικούς πολέμιους αλλά και υποστηρικτές. Ο λόγος; Η εκλαϊκευμένη ερμηνεία της θεωρίας  “ο άνθρωπος κατάγεται από τον πίθηκο“, δημιούργησε πόλωση, με τη μια πλευρά να υποστηρίζει τη θεωρία ως την αλήθεια απέναντι στο ψέμα της “Δημιουργίας” της Εκκλησίας, και την άλλη να την θεωρεί ανυπόστατη, μη τεκμηριωμένη και προσβλητική.

Και οι δύο πλευρές απέτυχαν να δουν την πραγματικότητα. Οι επιστημονικές θεωρίες δεν είναι ούτε αλήθεια ούτε ψέμα.  Καμία θεωρία δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αλήθεια αν δεν αποδειχτεί με “χειροπιαστό” τρόπο (π.χ. η συμπεριφορά ενός σώματος στο διάστημα). Επιπλέον, μια καινούρια ανακάλυψη μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατρέψει μια θεωρία, όσο εμπεριστατωμένη και να είναι, ακόμα και αν η ανατροπή αφορά κάποιον δευτερεύοντα παράγοντά της.

Στην περίπτωση της Εξελικτικής Θεωρίας, αλλά και όλων των άλλων, συνεχώς ανακαλύπτονται ασάφειες και κενά, αλλά και καινούργια δεδομένα, που την ενισχύουν.

Η επιστημονική σκέψη ενέχει μέσα της το στοιχείο της αμφισβήτησης, της απόδειξης, όπως επίσης και της αναθεώρησης, στοιχεία που είναι χρήσιμο να υιοθετήσουμε εμπλουτίζοντας τον τρόπο σκέψης μας.

 

Πηγές: livescience.com, skepdic.gr, discovery.org