Σήμερα, σε πολλά μέρη του κόσμου, μεγάλες δασικές εκτάσεις βρίσκονται υπό απειλή.

Εκτός από τις εκτεταμένες και συχνά παράνομες αποψιλωτικές υλοτομίες, η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και του μαζικού τουρισμού είναι οι κύριοι παράγοντες για την καταστροφή μεγάλων δασικών εκτάσεων σε χώρες όπως η Βραζιλία και η Κίνα. Σαν συνέπεια της εξαφάνισης του 95% των τροπικών δασών της Μαδαγασκάρης, το πρόβλημα της εξάντλησης των υδάτινων πόρων είναι εξαιρετικά έντονο, ενώ όλοι θυμόμαστε τις καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν την Πελοπόννησο το 2007.

Τα τελευταία χρόνια, η δασική πιστοποίηση θεωρείται ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας στο παγκόσμιο δασο-πολιτικό περιβάλλον, ο οποίος διαμορφώθηκε με βάση δύο κύριους σκοπούς. Πρώτον, τη βελτίωση της δασικής διαχείρισης και δεύτερον, την εξασφάλιση νέων και ικανών αγορών για την απορρόφηση των παραγόμενων πιστοποιημένων «πράσινων» προϊόντων.

Έτσι, το 1993 και το 1999 αντίστοιχα, ιδρύθηκαν το παγκόσμιο Συμβούλιο Δασικής Διαχείρισης (FSC) και το Πανευρωπαϊκό Συμβούλιο Δασικής Πιστοποίησης (PEFC). Η τάση των τελευταίων ετών είναι η δημιουργία ανεξάρτητων εθνικών συστημάτων, τα οποία συμβαδίζουν με τις προϋποθέσεις, που θέτουν οι δύο διεθνείς οργανισμοί πιστοποίησης.

Όμως, υπάρχουν και κοινωνικο-πολιτικά οφέλη, που προκύπτουν από την όλη διαδικασία, όπως η διασφάλιση συνθηκών απασχόλησης, η συμμετοχική διαδικασία στη δασική διαχείριση, η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, οι μορφές εναλλακτικού τουρισμού, η ανάδειξη του πολύ-λειτουργικού ρόλου των δασών στην ανάπτυξη μιας περιοχής, κ.ά.

Το ευρωπαϊκό έργο GreenInfraNet έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος των δράσεών του στην αειφόρο διαχείριση των δασών, όπως η μεταφορά βέλτιστων πρακτικών, η συντήρηση και αποκατάσταση των δασών TilioAcerion στη βόρεια Βαλένθια, ενώ παρόμοια μέτρα έχουν ληφθεί και για το εθνικό πάρκο Gauja της Λετονίας. Επίσης, το πρόγραμμα «Ανταλλαγή τεχνογνωσίας για την προώθηση του κοινού σχεδιασμού διαχείρισης περιοχών ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας» στην Κεντρική και Δυτική Ροδόπη αναγνωρίσθηκε ως έργο καλής πρακτικής κατά την αποτίμηση του χρηματοδοτικού μέσου INTERREG.

Με λίγα λόγια, η αειφορική διαχείριση δασών είναι η χρήση δασικών εκτάσεων με τέτοιο τρόπο και ρυθμό, που να υποστηρίζονται η βιοποικιλότητα, η παραγωγικότητα και η ζωτικότητα τους και να εξασφαλίζονται –τώρα και στο μέλλον– οι οικολογικές, κοινωνικές και οικονομικές τους λειτουργίες.

Από τις κυριότερες λειτουργίες των δασών είναι η προστασία του εδάφους, ο εμπλουτισμός των υπογείων υδάτινων αποθεμάτων και η αποτροπή της ερημοποίησης. Επιπλέον, η ξυλεία, τα βοσκοτόπια, τα καταφύγια άγριας ζωής, η ρητίνη, τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, η δασική βιομάζα, το φυλλόχωµα και η δασική αναψυχή είναι μερικά μόνο παραδείγματα από το ευρύ φάσμα των αγαθών και υπηρεσιών, που τα δάση –σαν συστήματα υψηλής βιολογικής ποικιλομορφίας– μπορούν να προσφέρουν.

 

 

Πηγές:

FAO, (1995), State of the World’s Forests Report, FAO Publications, Oxford, UK.

Upton, C. and Bass, S., (1995), Forest Certification Handbook, Earthscan, London, UK.

Wiersum, K., (1995), “200 Years of Sustainability in Forestry: Lessons from History”, Environmental Management 19 (3), pp. 321-329.

Γεωργιάδης, Ν., (2002), Κριτήρια και Δείκτες Πιστοποίησης Αειφορικής διαχείρισης των Δασών του Μαινάλου, LIFE Programme, Αθήνα, Ελλάδα.

Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, (2008), Πρόταση Δημιουργίας Ορνιθολογικού – Περιβαλλοντικού Πάρκου Παμβώτιδας, Φεβρουάριος 2008, ΕΟΕ, Αθήνα, Ελλάδα.

Κουρής, Α., (2007), Μελέτη Σήμανσης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, WWF, Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, Δασαρχείο Πάρνηθας, Ελλάδα.

Φωτογραφία: dasarxeio.com